Hội chứng cổ rùa và các biện pháp phòng tránh hiệu quả
Không thể phủ nhận vai trò của các thiết bị điện tử trong học tập, làm việc và giải trí; nhưng sử dụng thiết bị điện tử quá độ và không đúng cách, là một trong những nguyên nhân làm gia tăng nhiều bệnh lý về cơ xương khớp, điển hình là hội chứng cổ rùa (HCCR).
Giữ tư thế thoải mái, tầm mắt ngang màn hình ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh cơ xương khớp. Ảnh minh họa
Theo TS.BS Hoàng Trung Dũng, Trung tâm Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai, thông thường, cột sống cổ có đường cong sinh lý thẳng từ trên xuống và đầu hơi ngửa lên. Ở người mắc HCCR, đúng như tên gọi, phần cổ sẽ nhô về phía trước trong khi vai bị đẩy về phía sau. Điều này gây ra các triệu chứng đau nhức, sang chấn vùng cột sống cổ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và công việc hằng ngày.
Đối tượng có nguy cơ cao mắc HCCR là nhân viên văn phòng vì sử dụng máy tính liên tục trong thời gian dài. Do thiết kế bàn làm việc hoặc thói quen, người dùng thường xuyên cúi xuống nhìn màn hình mà không thay đổi tư thế. Ngoài ra, việc sử dụng smartphone mải mê với tư thế không thoải mái, ít di chuyển cũng rất dễ gây hội chứng này, thường gặp ở giới trẻ. Ngủ sai tư thế hoặc gối đầu quá cao cũng là nguyên nhân. Tình trạng thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm gây chèn ép, đau đớn khiến người bệnh khó xoay chuyển cột sống cổ cũng dẫn đến bệnh. Bên cạnh đó, khi gặp gió, mưa lạnh nếu không giữ đủ ấm vùng cổ có thể bị đau cổ cấp, vẹo cổ và dẫn đến HCCR.
Tình trạng này kéo dài, ngoài việc gây mất thẩm mỹ còn dẫn đến nhiều hệ lụy cho sức khỏe. Người bệnh chịu đựng tình trạng đau âm ỉ vùng cột sống cổ. Các cơn đau gia tăng gây tê lan xuống vai và cánh tay. Một số triệu chứng khác kèm theo ở người bị HCCR là thường xuyên đau đầu, chóng mặt. Do cổ bị co cứng khiến việc cúi hay ngửa ra đều khó khăn, gây mất tập trung, ảnh hưởng hiệu quả làm việc, suy giảm chất lượng sinh hoạt hằng ngày.
Trong chương trình tư vấn sức khỏe trực tuyến, nhiều thắc mắc gởi đến TS.BS Hoàng Trung Dũng để được tư vấn. Một nhân viên văn phòng 29 tuổi, làm việc 9 giờ mỗi ngày trước màn hình máy tính, gần đây xuất hiện các triệu chứng cổ mỏi cứng, đau vai gáy và đầu hơi chúi về phía trước. Bệnh nhân soi gương thấy cổ hơi còng như cổ rùa. Người bệnh thắc mắc muốn chỉnh lại tư thế thì có thể tự tập luyện tại nhà hay phải đến bệnh viện thực hiện vật lý trị liệu.
Theo BS Dũng, tốt nhất bệnh nhân nên đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám, chỉ định chụp phim tầm soát, loại trừ các tổn thương hoặc bệnh lý cột sống khác có thể chưa phát hiện ra. Nếu chỉ là HCCR do sai tư thế kéo dài, bác sĩ sẽ hướng dẫn tập luyện nhẹ nhàng, xoa bóp và thay đổi chế độ sinh hoạt. Ở mức độ nặng hơn, có thể dùng thuốc chống viêm, giảm đau, giãn cơ. Bác sĩ lưu ý, bệnh nhân không nên tự điều trị theo các chỉ dẫn từ Internet. Việc dùng thuốc không phù hợp có thể gây tác dụng phụ, biến chứng nghiêm trọng cho sức khỏe.
Một người mẹ có con trai 16 tuổi nhờ bác sĩ tư vấn: “Con học online nhiều và thường xuyên dùng điện thoại, máy tính. Tôi thấy cháu bị gù lưng, cổ cúi ra phía trước. Liệu HCCR ở tuổi dậy thì có ảnh hưởng đến chiều cao hay cột sống sau này không?”.
Theo TS.BS Hoàng Trung Dũng, nếu không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời, HCCR có thể dẫn đến cong vẹo cột sống nghiêm trọng. Việc ngồi sai tư thế, sử dụng bàn ghế không phù hợp trong thời gian dài sẽ gây ra những biến dạng này. Tuy nhiên, trẻ nhỏ mắc HCCR nếu được bác sĩ tư vấn và tập luyện sớm, cột sống hoàn toàn có thể uốn nắn về đúng đường cong sinh lý. Ngược lại, nếu để lâu khi cột sống đã vẹo hẳn, việc điều trị sẽ rất vất vả, ảnh hưởng nhiều đến tương lai của trẻ. Phụ huynh nên cho con đi khám sớm để có phương án dự phòng và điều trị kịp thời. Đây cũng là lời nhắc nhở cho các bậc phụ huynh cần quan tâm hơn đến tư thế học tập của các em để uốn nắn từ sớm.
Theo TS.BS Hoàng Trung Dũng, HCCR xuất hiện do tư thế làm việc và sinh hoạt không phù hợp. Vì thế, việc đầu tiên là thay đổi tư thế và thói quen. Với người làm việc văn phòng, sau 30-45 phút nên đứng dậy hoặc xoay người, rời mắt khỏi màn hình, vận động nhẹ nhàng. Ngoài ra, cần điều chỉnh tầm mắt, để màn hình máy tính ngang tầm nhìn, giúp cột sống cổ giữ đúng tư thế sinh lý. Khi sử dụng điện thoại, chọn tư thế sao cho cột sống thả lỏng nhất. Tư thế ngủ cũng cần lưu ý, nên sử dụng gối thấp hoặc không cần gối để cổ thoải mái. Một lưu ý quan trọng khác là điều chỉnh thói quen giải trí, tránh ngồi ghế nửa nằm nửa ngồi khi xem tivi, gây hại cột sống cổ…
THU SƯƠNG
